Wat is keylogger: ontdek hoe deze digitale spion werkt

Een keylogger is een stukje software of hardware dat in het geheim alle toetsaanslagen op een computer of ander apparaat opslaat. Keyloggers worden vaak gebruikt om wachtwoorden, persoonlijke gegevens of andere gevoelige informatie te verzamelen zonder dat de gebruiker het doorheeft. Het installeren of gebruiken van een keylogger zonder toestemming is in Nederland strafbaar. Wil je meer weten over gerelateerde online dreigingen? Bekijk dan onze pagina over malware en beveiliging.

Wat is keylogger: ontdek hoe deze digitale spion werkt

Keyloggers, ook wel toetsaanslagrecorders genoemd, zijn tools die elke toetsaanslag registreren die je op een toetsenbord maakt. Vaak worden ze heimelijk geïnstalleerd en profiteren cybercriminelen ervan door gevoelige data te onderscheppen. In een zakelijke of educatieve context kunnen keyloggers echter ook voor legitiem toezicht worden gebruikt, mits dit conform de regels gebeurt. Naast softwarematige oplossingen zijn er hardware-keyloggers die in fysieke vorm geplaatst worden.

Hoe werkt een keylogger: software versus hardware

Software-keyloggers verspreiden zich meestal als malware en draaien op de achtergrond, waardoor ze vaak moeilijk zichtbaar zijn voor de gebruiker. Ze kunnen onder meer via kwaadaardige downloads of besmette e-mailbijlagen op je computer terechtkomen. Hardware-keyloggers zijn kleine apparaatjes die tussen je toetsenbord en de computer worden aangesloten, en werken onafhankelijk van het besturingssysteem. Beide typen slaan de getypte gegevens op, waarna een aanvaller deze data kan uitlezen of laten versturen naar een server.

Wat is keylogger en waarom worden ze gebruikt?

Keyloggers worden in de meeste gevallen gebruikt door criminelen die gevoelige informatie willen stelen, zoals wachtwoorden, creditcardgegevens of persoonlijke berichten. In bedrijven komen ze voor als toezichtmiddel op medewerkers, maar alleen onder strikte voorwaarden volgens de privacywetgeving. Buiten de criminelen en werkgevers, worden keyloggers soms toegepast bij ouderlijk toezicht om het computergebruik van kinderen te monitoren, en in digitale forensische onderzoeken.

Wat is keylogger: signalen en herkennen van een besmetting

Het herkennen van een actieve keylogger op je systeem is lastig, maar er zijn enkele signalen waar je op kunt letten. Je computer of laptop kan bijvoorbeeld trager worden of niet reageren zoals gewoonlijk. Het niet kunnen openen van taakbeheer of beveiligingssoftware duidt vaak op een infectie. Ook ongebruikelijke processen in het systeem en het onverwacht aanmaken van accounts kunnen waarschuwingssignalen zijn. Anti-malwaretools zoals besproken op onze pagina over de beste antivirusprogramma’s bieden soms uitkomst, maar detecteren niet altijd alles.

Bescherming tegen keyloggers: tips voor veiligheid

Bescherm jezelf tegen keyloggers door altijd gebruik te maken van een betrouwbare virusscanner en je besturingssysteem en applicaties up-to-date te houden. Download uitsluitend programma’s van officiële bronnen en wees voorzichtig met het openen van onbekende e-mails of bijlagen. Controleer regelmatig het lijstje met geïnstalleerde programma’s en draai een scan bij verdachte activiteiten. Ook is het verstandig om meer te leren over beveiligingsprotocollen, zoals uitgelegd op onze pagina over SSL-certificaten.

Wat is keylogger: juridische aspecten en privacy

Volgens de Nederlandse wetgeving is het installeren of gebruiken van keyloggers zonder de expliciete toestemming van de gebruiker verboden. Vanuit de privacywetgeving geldt dat alleen met een gerechtvaardigd doel, zoals politieonderzoek met een bevel of verantwoorde controle binnen bedrijven na duidelijke communicatie, een keylogger toegepast mag worden. Onrechtmatig gebruik van deze spyware kan leiden tot hoge boetes en zelfs gevangenisstraf. Bedrijven en particulieren moeten zich dus goed laten informeren voordat ze tot monitoring overgaan.

Veelgestelde vragen over wat is keylogger

Hieronder lees je de antwoorden op veelgestelde vragen over keyloggers:

• Kun je een keylogger op je smartphone krijgen? Ja, er bestaan zowel software- als hardware-keyloggers voor smartphones. Het risico is echter kleiner als je alleen apps uit officiële appstores installeert en je apparaat up-to-date houdt. Zie onze pagina over Android-veiligheid als je meer wilt weten.
• Is het toegestaan om een keylogger op het werk te installeren? Alleen als medewerkers vooraf volledig zijn geïnformeerd en de monitoring duidelijk is vastgelegd binnen een privacyreglement, mag dit in Nederland. Ongeoorloofd toezicht is strafbaar.
• Hoe weet ik zeker of mijn computer vrij is van keyloggers? Door het gebruik van up-to-date beveiligingssoftware en periodieke controles op verdachte processen verklein je het risico, maar volledige zekerheid is lastig te garanderen. Zie tips voor Windows-beveiliging voor meer informatie.
• Wat moet ik doen als ik vermoed dat ik slachtoffer ben van een keylogger? Schakel meteen je computer uit, installeer een houdbare virusscanner via een veilige computer en verander tussentijds je wachtwoorden vanaf een ander apparaat. Overweeg je apparaat terug in de fabrieksinstellingen te zetten voor maximale zekerheid.

Wil je jezelf beschermen tegen keyloggers? Zorg dat je altijd de juiste beveiligingsmaatregelen treft en blijf alert op verdachte signalen op je apparaten. Lees verder op onze pagina over wat is keylogger en andere digitale gevaren om je kennis te vergroten.